LPG'li araç ikinci elde değer kaybeder mi?

LPG'li araç ikinci elde değer kaybeder mi?

LPG'nin ikinci el fiyatına etkisi için bütün araçlara uygulanacak sabit bir oran yoktur; bu yüzden burada yüzde vermiyoruz. Etki; modele, LPG'nin fabrika çıkışlı mı sonradan mı takıldığına ve en çok da sistemin belgeli olup olmadığına göre değişir. Alıcı LPG'yi tek başına artı ya da eksi saymaz; önce kâğıtlara, sonra tanka ve bakım geçmişine bakar.

Kendi aracınız için etkiyi ilanlardan ölçebilirsiniz: aynı marka, model, model yılı, motor ve paketteki ilanları yakıt tipine göre ayırın; benzinli ilanlarla benzin + LPG ilanlarını, kilometresi ve hasar geçmişi benzer olanlar arasında karşılaştırın. Aradaki fark, o model için piyasanın LPG'ye biçtiği farkı kabaca gösterir. Karşılaştırma mantığının ayrıntısı ikinci el araç fiyatı nasıl belirlenir rehberinde.

LPG'li araç satılır mı?

Evet, satılır. Satışı zorlaştıran şey LPG'nin kendisi değil, belgesi eksik ya da kayda geçmemiş bir sistemdir. Aşağıdaki bölümler, sonradan takılan bir sistemin hangi adımlardan geçmesi gerektiğini ve alıcının bunları nasıl kontrol ettiğini anlatıyor. Bu adımları satıştan önce tamamlamak, pazarlığı belgeler üzerinden değil aracın kendisi üzerinden yapmanızı sağlar.

Sonradan LPG taktırmanın yasal şartları nelerdir?

Araca sonradan LPG takılması bir yakıt sistemi tadilatıdır ve Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik (AİTM) kapsamında düzenlenir. Yönetmelik Resmî Gazete'nin 26 Ekim 2016 tarihli, 29869 sayılı nüshasında o dönemki Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yayımlandı ve sonraki yıllarda birçok kez değiştirildi. 24 Haziran 2017 tarihli değişikliğe göre araçlarda LPG yakıt sistemi tadilatı yapan firma; Yönetmelik kapsamında münferit ya da seri yakıt sistemi tadilatı için belgelendirilmiş, ilgili standardına göre hizmet yeterlilik belgesi almış ve otomotiv mevzuatının ilgili şartlarını sağlayan firmadır.

Sonradan takılan bir sistem, TÜVTÜRK ve mevzuattaki tarife göre şu sırayla kayda geçer:

1. Belgelendirilmiş firmada montaj. Sistemi takan firma bir Yakıt Sistemi Montaj Belgesi düzenler. TÜVTÜRK'e göre sistem yeni takıldığında muayenede bu belgeyle birlikte yetkili mühendisin çizdiği tadilat projesi ve hesapları istenir (TÜVTÜRK, LPG hakkında sorular).
2. Tadilat sonrası muayene. TÜVTÜRK'e göre LPG ve CNG gibi yakıt sistemlerinde yapılan tadilatlar, aracın periyodik muayenesi geçerli olsa bile tadilat sonrası muayeneye girmelidir. Muayeneye Yakıt Sistemi Montaj Belgesi ve ruhsatla birlikte TÜVTÜRK'ün istediği diğer belgeler götürülür.
3. Tescil kaydı. Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik'in 22. maddesine göre AİTM kapsamındaki teknik değişiklikler, değişiklikten sonra aracın muayenesinin yapılmış olması koşuluyla, değişikliğin meydana geldiği tarihten itibaren otuz gün içinde bir notere ya da Emniyet'in trafik tescil birimine başvurularak kayda işletilir. TÜVTÜRK de onaylanmış muayene raporuyla notere, gerekirse trafik tescil bürosuna başvurulmasını söyler.

Gaz sızdırmazlık raporu hâlâ gerekiyor mu?

Hayır. Eskiden muayene öncesinde ayrıca istenen montaj tespit ve gaz sızdırmazlık raporu artık aranmıyor: TSE, bu raporun gerekmediğini ve montajı yapan firmadan doğrudan araç muayene istasyonuna gidilebildiğini; TÜVTÜRK de LPG/CNG gaz sızdırmazlık raporunun yürürlükten kaldırıldığını belirtiyor. Bugün belge zincirinin merkezinde Yakıt Sistemi Montaj Belgesi var.

Tank etiketinde ne yazmalı?

2017 değişikliğine göre araca takılan yakıt tankının üzerinde, dönüşümü yapan firmanın adı, adresi ve dönüşüm tarihi ile tank imalatçısını, tankın imal yılını ve ömrünü gösteren, sökülemeyecek bir etiket bulunmalıdır. TÜVTÜRK de LPG'li araçların muayeneye tank etiketindeki bilgiler okunur durumdayken gelmesini istiyor. Alıcının ilk bakacağı yerlerden biri bu etikettir.

Montaj firmasının yetkisi nasıl kontrol edilir?

TSE, AİTM kapsamında LPG, CNG ve LNG için seri tadilat tip onayı belgesi veriyor. TSE'nin seri tadilat sayfasına göre bir firmanın distribütör ve marka bazında yetkisi olup olmadığı, TSE Belgeli Firmalar Sorgulama sayfasından hizmet yeterlilik belgesi numarasıyla sorgulanabiliyor. Ayrıca LPG Distribütör Araç Listesi Sorgulama ekranında kit markası, distribütör ve araç markasına göre arama yapılabiliyor. Montaj belgenizdeki firma ve kit bilgisini bu ekranlarla eşleştirebilirsiniz.

LPG ruhsata işlenmezse ne olur?

Karayolları Trafik Kanunu'nun 32. maddesine göre araç üzerinde mevzuata uygun şekilde yapılan her türlü değişikliğin, işleten tarafından otuz gün içinde araç tescil belgesine ya da kayıtlarına işletilmesi zorunludur; bu yükümlülüğe uymayan işletene idari para cezası uygulanır. Aynı madde, mevzuata uygun teknik değişiklik yapılmış bir aracın, değişiklik belgelenip tescil kayıtlarına işletilinceye kadar trafikten men edileceğini de öngörür.

Mevzuata aykırı değişiklik ise ayrı bir durumdur: Kanun bunu yasaklar; işletene idari para cezası uygulanır ve araç mevzuata uygun hâle getirilinceye kadar trafikten men edilir. Ceza tutarları kanun değişiklikleri ve yıllık güncellemelerle değiştiği için burada vermiyoruz; güncel tutarı Kanun'un güncel metninden ya da Emniyet'in trafik idari para cezası duyurularından kontrol edin.

Muayenede de sonuç doğurur. TÜVTÜRK'e göre "Sıvı Gaz Sistemi Onaysız" kusuru alan bir araç, muayene tekrarına Yakıt Sistemi Montaj Belgesiyle gelmek zorundadır. Kısacası belgesi olmayan bir sistem, aracı devralan alıcı için de çözülmesi gereken bir iş demektir; alıcı bunun masrafını ve uğraşını teklifine yansıtabilir.

LPG tankının ömrü kaç yıl, tank ne zaman değişir?

Tankın imal yılı ve ömrü, yukarıda anlatılan tank etiketinde yazar. Süre, tankın araca takıldığı tarihten değil imal tarihinden itibaren hesaplanır (Makina Mühendisleri Odası). Piyasada sık duyulan "10 yıl" her tank için sabit bir kural değildir: Aygaz, üreticilerin büyük kısmının bu süreyi 10 yıl olarak belirlediğini, TÜVTÜRK'ün ise sürenin en fazla 15 yıl olabileceğine dikkat çektiğini aktarıyor. Kendi aracınız için esas olan, tank etiketinde ve üretici belgesinde yazan süredir.

Ömrü dolan tank muayenede sorun çıkarır. TÜVTÜRK'e göre "Yakıt/gaz deposu; ömrü ilgili mevzuatta belirtilen süreyi aşmış" kusuru alan araç muayene tekrarına Yakıt Sistemi Montaj Belgesiyle gelmelidir; kusur günü ya da sonrasında alınmış bir belge istenir. Süresi biten tankı muayeneden önce değiştirenler de muayeneye bu belgeyle gelir. Tank değişimini bu yüzden belgelendirilmiş bir firmada yaptırın ve belgeyi saklayın.

LPG'li araç muayenesinde nelere bakılır?

Periyodik araç muayenesinde LPG sistemi de kontrol edilir. TÜVTÜRK'ün LPG sayfasına göre öne çıkan noktalar şunlar:

• R 67.01 uygunluğu: LPG kullanan araçlar R 67.01 regülasyonunun bütün gerekliliklerini sağlamalıdır.
• Isı kaynaklarından mesafe: Bütün bağlantı ve üniteler egzoz ve ısı kaynaklarından en az 10 cm uzakta olmalıdır; ısı yalıtımı yapılmışsa mesafe daha az olabilir. Egzoz sistemine yakın montaj, muayene raporuna ağır kusur olarak yazılır.
• Tank etiketi ve ömrü: Etiketteki bilgiler okunur olmalı, tankın ömrü aşılmamış olmalıdır.
• Muayene tekrarı: Tank ömrü ya da onaysız sistem kusurunda tekrar muayeneye Yakıt Sistemi Montaj Belgesiyle gelinir. Bunların dışındaki LPG kaynaklı bir ağır kusurda, tekrar muayenede kusurun fiziksel olarak giderilmesi yeterlidir.

Satıcı için pratik sonucu şu: Son muayene raporunda LPG sistemine ilişkin bir kusur yoksa raporu alıcıya gösterin. Muayene tarihi yaklaşıyorsa ve tankın ömrü de dolmak üzereyse, alıcı bu iki kalemi teklifinde birlikte hesaba katabilir. Tadilat sonrası muayene aynı zamanda tam bir periyodik muayenedir; TÜVTÜRK yalnızca projeye uygunluğa değil, aracın tamamına bakar.

Fabrika çıkışlı LPG ile sonradan takılan LPG arasında fark var mı?

Var, ve alıcı bu farkı ilk sorularından biri olarak sorar. TÜVTÜRK tadilatı, fabrika çıkışından sonra araçta yapılan değişiklik olarak tanımlar; fabrika çıkışlı sistem ise araç üretilirken takılır. Örneğin Dacia, ECO-G serisinde LPG dönüşümünü kendi montaj fabrikalarında yaptığını ve benzinli ve dizel motorlarıyla aynı garanti düzeyinin hem araç hem dönüştürme için geçerli olduğunu belirtiyor.

Garantinin ikinci sahibe geçip geçmediğini her iki durumda da ilgili garanti belgesinden kontrol edin.

Alıcılar LPG'li aracı nasıl değerlendirir?

Aşağıdakiler bütün alıcılar için geçerli kurallar değil, LPG'li bir aracı görmeye gelen alıcının sıkça sorduğu konulardır. Cevapları önceden hazırlamak görüşmeyi kısaltır:

1. Ruhsatta işli mi? Alıcı genellikle önce ruhsata bakar. Kayıt yoksa diğer sorular ikinci plana düşer.
2. Montajı kim, ne zaman yaptı? Montaj belgesi ve faturadaki tarih ile o günkü kilometre, sistemin aracın kilometresinin ne kadarında kullanıldığını gösterir.
3. Kit markası ve tipi ne? Montaj belgesindeki kit ve firma bilgisi, TSE sorgu ekranlarıyla eşleştirilebilir.
4. Tank kaç yaşında? Etiketteki imal yılı ve ömür, yakın bir tank değişimi masrafı olup olmadığını gösterir.
5. LPG bakımı yapıldı mı? LPG sisteminin motor bakımından ayrı bakım kalemleri vardır. Aygaz, normal koşullarda LPG'li bir aracın her 10.000 km'de ya da altı ayda bir bakıma girmesini öneriyor; kendi sisteminiz için montaj firmasının ya da üreticinin bakım planı esastır.
6. Araç benzinle de sorunsuz çalışıyor mu? Alıcı aracı her iki yakıtla da denemek isteyebilir.
7. Bagaj ve stepne ne durumda? Tank bagajda ya da stepne yuvasındaysa alıcı bagaj hacmini ve stepnenin nerede taşındığını sorabilir.

Sonradan dönüştürülmüş araçlarda bazı alıcılar motorun LPG ile uzun süre kullanımına dair sorular da sorar. Bu tür bir endişeye genel kanılarla değil kanıtla cevap verin: faturalı motor ve LPG bakım kayıtları ve bağımsız bir ekspertizin motor kontrolü, alıcının asıl görmek istediği şeydir. Ekspertiz ile değerlemenin farkı için ekspertiz mi değerleme mi rehberine bakabilirsiniz. Yüksek kilometreli bir LPG'li araçta kilometrenin nasıl okunduğu da kilometrenin fiyata etkisi rehberinde anlatılıyor.

LPG'li aracın fiyatı nasıl belirlenir, ilana nasıl yazılır?

1. Doğru ilanlarla kıyaslayın. Aracınız fabrika çıkışlı LPG'li bir versiyonsa aynı versiyonun ilanlarına, sonradan dönüştürüldüyse aynı modelin benzinli ve LPG'li ilanlarına birlikte bakın.
2. Belge durumunu fiyata yansıtın. Kaydı ve belgeleri tam bir sistemle, kaydı eksik bir sistemi aynı fiyattan sunmak zordur. Eksik bir adım varsa ya satıştan önce tamamlayın ya da fiyatı ve açıklamayı buna göre hazırlayın.
3. Yaklaşan masrafı rakamla bilin. Tankın ömrü dolmak üzereyse montaj firmasından yazılı teklif alın; alıcının bu kalemi tahminle düşmesindense gerçek rakamı bilmeniz pazarlıkta işinize yarar.
4. Açıklamayı şablonla yazın. Araba ilanı nasıl yazılır rehberinde LPG'li araçlar için hazır bir şablon var: sistemin fabrika çıkışlı mı sonradan mı takıldığı, marka ve tipi, ruhsat durumu, tank tipi ve üretim tarihi ile son LPG bakımı tek blokta yazılır.
5. Alt sınırınızı önceden belirleyin. İlan fiyatı ile kabul edeceğiniz en düşük fiyat arasındaki pazarlık payını ilanı açmadan planlayın; ayrıntılar pazarlık payı ve ilan fiyatı rehberinde.

Satış günü belge dosyanızı yanınızda bulundurun: ruhsat, montaj belgesi, proje ve fatura, son muayene raporu ve LPG bakım kayıtları. Devir noterde yapılır; ödeme ve devir adımları için noter ve güvenli ödeme rehberine bakın.

Tahmini bir değer aralığı ve önerilen ilan fiyatı görmek isterseniz ArabaAnaliz değerleme raporu aracınızın bilgilerini benzer güncel ilanlarla karşılaştırır. Yakıt seçeneklerinde aracınız için "Benzin & LPG" çıkmıyorsa ya da LPG sonradan takıldıysa; sistemin ne zaman takıldığını, ruhsata işli olup olmadığını ve tankın imal tarihini formun sonundaki ek bilgi alanına yazabilirsiniz. Rapor bir tahmindir; ekspertiz, resmî değerleme ya da satın alma teklifi değildir. Ayrıntılar değerleme yöntemi sayfasında.