Ağır hasar kayıtlı (pert) araç ne kadar değer kaybeder?

Ağır hasar ya da pert kaydı, aracınızı küçük tutarlı tramer kaydı olan araçlardan ayrı bir fiyat grubuna taşır. Alıcı aracınızı hasarsız emsalleriyle değil, aynı tür kaydı olan araçlarla kıyaslar ve kaydın arkasındaki belirsizliği fiyattan düşmek ister. Bu düşüşün ne kadar olacağını gösteren resmî ya da sabit bir oran yoktur. Aşağıda kaydın ne anlama geldiğini, aracın onarıldıktan sonra trafiğe nasıl döndüğünü, kaydın nasıl sorgulandığını ve böyle bir aracı nasıl fiyatlayıp dürüstçe ilan edeceğinizi anlatıyoruz.

Ağır hasar ve pert kaydı ne anlama gelir?

Bir aracın ağır hasarlı ya da tam hasarlı (halk arasında “pert”) sayılmasına araç sahibi, servis ya da ekspertiz firması değil, hasar dosyasındaki ruhsatlı sigorta eksperi karar verir. SEDDK'nın basın duyurusuna göre, 1 Temmuz 2025'ten bu yana uygulanan 2025/12 sayılı Genelgede ölçütler şöyledir:

• Tam hasar (pert): Hasar tutarı aracın rayiç değerini aşar ve araç onarım kabul etmez.
• Ağır hasar: Onarım maliyeti aracın sigortadaki rayiç değerinin yüzde 60'ını aşar ya da genelgede belirlenen kritik parçalar hasar görür.

Bu tanımın satıcı için iki sonucu vardır. Birincisi, eşik aracın değerine oranla hesaplandığı için aynı onarım faturası, değeri düşük ve yaşlı bir araçta değerinin çok daha büyük bir bölümüne karşılık gelir; bu araçlar eşiğe daha küçük bir hasarla ulaşabilir. İkincisi, kritik parça ölçütü nedeniyle onarım tutarı yüzde 60'ın altında kalsa da araç ağır hasarlı sayılabilir. Yani kaydın kendisi hasarın büyüklüğünü tek başına anlatmaz; bunu eksper raporu ve onarım belgeleri gösterir. Ağır hasarın tramer kaydından farkını ve eşiğin ayrıntılarını tramer kaydı araç fiyatını nasıl etkiler rehberinde anlatıyoruz.

İlanlarda ve günlük dilde “pert kayıtlı” ifadesi çoğu zaman bu iki durumu ayırmadan kullanılır. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin (SBM) sık sorulan sorularına göre hasar sorgusu mesajlarında geçen “ağır hasar” ifadesi de hem çekme belgesiyle trafikten çekilen hem de hurda belgesiyle perte veya hurdaya ayrılan araçları kapsar. Satışa çıkan bir araçta bu bilgiyi gördüğünüzde, aracın hangi işlemden geçtiğini belgelerle öğrenin. 1 Temmuz 2025'ten önce verilmiş kararlar o dönemin kurallarına göre verildiği için eski bir kaydı, tarihi ve o tarihteki eksper raporuyla birlikte okuyun.

Ağır hasar kararından sonra aracın ruhsatına ne olur?

Sigortadan tazminat alınabilmesi için araç trafikten çekilir ve tescil kaydı kapatılır. 12 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan ve 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren değişiklikle zorunlu trafik sigortası genel şartları, aracın SEDDK'nın belirlediği usul ve esaslara göre ağır hasara uğradığı eksper raporuyla tespit edilmişse, aracın trafikten çekildiğini gösteren “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi sigortacıya verilmeden tazminat ödenmeyeceğini düzenler. Kasko genel şartlarında da ağır hasarlı araç için benzer bir “trafikten çekilmiştir” belgesi şartı bulunur.

Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik'e göre trafikten çekme işlemi noterde ya da trafik tescil biriminde yapılır. Trafikten çekilen aracın tescil kaydı, araç yeniden trafiğe çıkarılıncaya kadar kapalı kalır; tescil belgesine “trafikten çekilerek tescil kaydı kapatılmıştır” şerhi işlenir ve plakası geri alınarak iptal edilir. İlanlarda “çekme belgeli araç” denilen araçlar, tescil kaydı bu şekilde kapatılmış araçlardır.

SEDDK, tam ya da ağır hasarlı araçların hurda tescil belgesi veya “trafikten çekilmiştir” belgesi alınmadan alım satıma konu edilmesini önlemek için sigorta şirketlerinin ve eksperlerin bu işlemlerinin SBM üzerinden takip edilebilir hâle getirildiğini açıklar. Alıcıysanız ve araç hakkında “pert” ya da “ağır hasar” bilgisi varsa, aracın hangi belgeyle hangi işlemden geçtiğini bu yüzden mutlaka sorun.

Çekme belgeli araç yeniden trafiğe nasıl çıkar, muayene şart mı?

Evet, muayene şarttır. Yönetmelik, trafikten çekilen bir aracın yeniden trafiğe çıkması için geçerli bir muayene, trafik sigortası ve noter başvurusu arar; ağır hasarlı bir araçta bunlardan önce onarım gelir:

1. Onarım. Araç onarılır. Onarım faturalarını, değişen parçaların faturalarını ve onarım öncesi ve sonrası fotoğrafları saklayın; satışta alıcının ilk isteyeceği belgeler bunlardır.
2. Muayene. Aracın, trafikten çekildiği tarihten sonra yapılmış ve hâlâ geçerli bir muayenesi olmalıdır. Muayene araç muayene istasyonunda yapılır. TÜVTÜRK'e göre muayene süresini geçiren araçlardan gecikme bedeli alınır, ancak trafikten çekme belgeli araçlarda aracın trafikten çekili kaldığı süre bu hesaba katılmaz.
3. Trafik sigortası. Aracın zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortasının bulunduğu tespit edilmelidir.
4. Noter. Yeniden trafiğe çıkarma işlemi, araç sahibinin, kanuni temsilcisinin ya da vekilinin başvurusu üzerine herhangi bir noterde yapılır.

Ağır hasar kaydı olan bir araç için mevzuatta öne çıkan muayene şartı, bu yeniden trafiğe çıkış öncesindeki muayenedir; araç trafiğe döndükten sonra muayenesi diğer araçlar gibi periyodik olarak yapılır. Güncel muayene ücreti ve randevu için TÜVTÜRK'e başvurun.

Ağır hasar kaydı silinir mi, kalkar mı?

Doğru girilmiş bir kayıt silinmez. SBM'nin hasar sorgusu, sigorta şirketlerinin 2003'ten bu yana bildirdiği hasar bilgilerine dayanır ve SBM'nin web sorgusunda “ağır hasar durumu” ayrı bir bilgi olarak gösterilir. Yeniden trafiğe çıkarma ise noterde ve araç tescil kaydında yapılan bir işlemdir; aracın sigorta hasar geçmişini değiştirmez. Aracın plakası değişse de SBM sorgusu hasar geçmişini göstermeye devam eder.

Kaydın hatalı olduğunu düşünüyorsanız önce kararın dayandığı eksper raporuna bakın; araç adınıza kayıtlıysa e-Devlet'teki Trafik ve Kasko Eksper Raporları Sorgulama hizmeti kendi eksper raporlarınızı gösterir. Ardından kaydı bildiren sigorta şirketiyle görüşün; SBM'nin sık sorulan sorularında anlatılan Hasar Bilgi Düzeltme uygulamasından da başvurabilirsiniz.

Kayıt doğruysa yapabileceğiniz en etkili şey, kaydın arkasındaki hikâyeyi belgelemektir: çekme belgesi, yeniden trafiğe çıkış evrakı, çekme tarihinden sonraki muayene raporu, onarım faturaları ve güncel bir ekspertiz raporu.

Ağır hasar ve pert kaydı nasıl sorgulanır?

Tramer kaydıyla aynı kanallardan sorgulanır; fark, sonuçta neye bakacağınızdadır. Sorgu yollarının ücretlerini ve ayrıntılarını tramer kaydı rehberinde anlattık; aşağıdaki tablo ağır hasar ve pert bilgisi açısından özetler.

Alıcıysanız sorguyu plakanın yanında şasi numarasıyla da yapmak, plaka değişikliklerine karşı ek bir kontroldür. SBM, sorgu sonucunun bilgi amaçlı olduğunu ve resmî belge yerine geçmediğini belirtir; satıcının gönderdiği ekran görüntüsü yerine sorguyu kendiniz yapın.

Ağır hasar kayıtlı araç neden daha ucuza satılır?

Ağır hasar kaydı aracın fiyatını belirgin biçimde etkileyebilir, çünkü alıcının üstlendiği belirsizlik küçük bir tramer kaydına göre çok daha büyüktür. Alıcının indirim istemesinin başlıca nedenleri şunlardır:

• Yapısal hasar ihtimali: Kayıt, hasarın taşıyıcı bölgelere ya da kritik parçalara ulaşmış olabileceğini düşündürür; onarımın kalitesini dışarıdan anlamak zordur.
• Yeniden satış: Kayıt silinmediği için alıcı, aracı ileride kendisi satarken aynı soruyla karşılaşacağını bilir ve bunu bugünkü teklifine yansıtır.
• Kasko ve kredi soruları: Aracı kaskolatmak ya da krediyle almak isteyen alıcı, bunun mümkün olup olmadığını ve koşullarını sigorta şirketine ve bankasına önceden sorması gerekir. Bu ek adım bazı alıcıları baştan eler.
• Dar alıcı kitlesi ve uzun satış süresi: Hasarsız araç arayan alıcıların bir kısmı kayıtlı araçları hiç değerlendirmez. Geriye fiyat odaklı alıcılar, aracı uzun süre kullanmayı düşünenler ve onarımı değerlendirebilecek bilgisi olanlar kalır; daha az alıcı genellikle daha geniş bir pazarlık payı demektir.

Bu nedenlerin ağırlığı araçtan araca değişir: belgeli ve ekspertizle doğrulanmış bir onarım alıcının belirsizliğini azaltır, belgesiz bir kayıt ise en geniş pazarlık alanını açar.

Ağır hasar kayıtlı aracınızın fiyatını nasıl belirlersiniz?

Fiyatı hasarsız emsallerden bir yüzde düşerek değil, aynı tür kaydı olan araçlarla kıyaslayarak bulun. Kilometre, donanım ve şehir gibi diğer etkenleri de kapsayan genel yöntemi ikinci el araç fiyatı nasıl belirlenir rehberinde anlatıyoruz; ağır hasar kayıtlı bir araç için ilan sitelerinde şu sırayla ilerleyin:

1. Aracınızla aynı marka, model, model yılı, motor, paket ve vites tipinde, kilometresi yakın ilanları toplayın.
2. İlanları iki gruba ayırın: hasar kaydı olmayan ya da küçük tramer kaydı olanlar ve ilan metninde ağır hasar ya da pert kaydı olduğunu açıkça yazanlar. Parça için satılan hasarlı araçları ve henüz onarılmamış çekme belgeli araçları ikinci gruba katmayın; bunlar ayrı bir üründür.
3. Kayıtlı ilan azsa model yılı ve kilometre aralığını biraz genişletin, ama bu farkı yorumlarken hesaba katın. Her grubun ilan fiyatlarını sıralayıp ortadaki değeri (medyan) alın; belirgin biçimde uçta kalan ilanları dışarıda bırakın.
4. Aracınızı kayıtlı grup içinde konumlayın: kaydın tarihi, ağır hasarın nedeni (eksper raporu), onarımın belgeli olup olmadığı, güncel ekspertizde yapısal bölgelerdeki işlemler ve aracın genel durumu sizi grubun ortasının üstüne ya da altına taşır.
5. Bulduğunuz rakamın bir ilan fiyatı olduğunu unutmayın; satış fiyatı pazarlık sonrasında oluşur. Ayrıntı için pazarlık payı ve ilan fiyatı rehberine bakın.

Ağır hasar kaydını alıcıya nasıl açıklarsınız?

Kaydı ilanın ilk satırlarında, türüyle ve tarihiyle yazın. Alıcı plakayla ya da şasi numarasıyla kaydı kendisi de sorgulayabilir; ekspertizde ya da sorguda ortaya çıkan bir kayıt, pazarlığı değil anlaşmanın kendisini bozar. Kısa ve belgeyle doğrulanabilen bir beyan yeterlidir:

Kaydın türünü belgelerinizde yazdığı gibi kullanın; “ağır hasar kayıtlı” ile “pert kayıtlı” aynı izlenimi vermez. Hasarın nedenini ve yerini yalnızca eksper raporu ya da onarım belgesiyle gösterebiliyorsanız yazın; tramer tutarını, boyalı ve değişen parçaları da kaydın hemen yanında verin.

Bu bilgileri ilan metnine nasıl yerleştireceğinizi araba ilanı nasıl yazılır rehberinde anlatıyoruz. Satış sonrası sorumluluğa ilişkin hukuki sorularınız için bir avukata danışın.

ArabaAnaliz raporunda ağır hasar ve pert kaydı nasıl değerlendirilir?

Değerleme formunda “Aracınızda hasar kaydı bulunuyor mu?” sorusuna “Evet” derseniz, ağır hasar kaydı ve pert kaydı için ayrı ayrı “Evet”, “Hayır” ya da “Bilmiyorum” seçersiniz. Benzer ilan araştırmasında parça için satılan hasarlı veya pert araçların ilanları dışarıda bırakılır; kaydın aracınızın fiyatına etkisi, diğer etkenler gibi raporda TL tutarı ve kısa gerekçesiyle ayrı bir satırda gösterilir. Fiyatı güncel ilanlar ve verdiğiniz bilgiler üzerinden yapay zekâ (Anthropic'in Claude modeli) belirler; rapor bir ekspertiz değildir. Ayrıntılar değerleme yöntemi sayfasında.